W ostatnich dniach, Prezydent RP - pomimo wątpliwości zgłaszanych przez samorząd lekarski - ostatecznie zdecydował o podpisaniu nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, która zakłada możliwość gromadzenia przez Agencję Oceny Technologicznej Medycznych i Taryfikacji oraz Ministra Zdrowia danych dotyczących wynagrodzeń poszczególnych lekarzy pracujących w ramach NFZ. Dodatkowo w ostatnim czasie weszły w życie przepisy dotyczące Centralnego Rejestru Umów, które również rozszerzają obowiązki informacyjne o wynagrodzeniach w niektórych podmiotach.
Dotychczasowe przepisy.
Na podstawie obowiązujących już wcześniej przepisów AOTMiT oraz Minister Zdrowia mogli gromadzić zanonimizowane dane o wysokości poszczególnych składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia lekarza oraz kosztach jego zatrudnienia ponoszonych przez świadczeniodawcę. Przekazywane przez świadczeniodawców dane nie pozwalały jednak na ich przypisanie do określonej osoby.
Jak będzie po zmianach.
W wyniku wejścia w życie nowelizacji AOTMiT oraz Minister Zdrowia będą mogli gromadzić dane o wysokości poszczególnych składowych wynagrodzenia i wymiarze zatrudnienia poszczególnych lekarzy, którzy będą identyfikowani po numerze prawa wykonywania zawodu. Przekazywanie danych będzie się odbywało bez zgody i wiedzy lekarzy.
Dodatkowe uprawnienia Ministra.
Przy okazji nowelizacji przewidziano również zmiany w ustawie o działalności leczniczej, które nadają nowe uprawnienia Ministrowi Zdrowia. Będzie on bowiem mógł wystąpić z wnioskiem do dowolnego podmiotu wykonującego działalność leczniczą – publicznego, prywatnego, mającego i nie mającego umowy na świadczenia z NFZ – o przekazanie szczegółowych danych dotyczących zatrudnionego personelu. Dane te będą obejmować m.in.
1) liczbę osób zatrudnionych,
2) dane osoby zatrudnionej:
- numer prawa wykonywania zawodu,
- informację o wysokości wynagrodzenia, w tym wynagrodzenia zasadniczego, stawek godzinowych, jeżeli dotyczy, oraz dodatków,
- wymiar czasu pracy,
- zajmowane stanowisko,
- formę zatrudnienia.
Centralny Rejestr Umów.
Kolejnym narzędziem, które może pośrednio zwiększyć jawność wynagrodzeń lekarzy jest wprowadzenie z dniem 1 lipca 2026 r. obowiązku prowadzenia przez jednostki sektora finansów publicznych, w tym niektóre podmioty lecznicze, Centralnego Rejestru Umów (CRU). Obowiązek ten dotyczy na obecnym etapie m.in. samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, ale już nie podmiotów leczniczych prowadzonych w formie spółek kapitałowych. Przy czym w przestrzeni medialnej pojawiają się jednoznaczne deklaracje, aby CRU obejmował wszystkich świadczeniodawców.
W ramach nowych przepisów na stronie internetowej https://rejestrumow.gov.pl/ publikowane będą informacje o zawartych przez SPZOZ-y umowach na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (tzw. umowach kontraktowych) oraz innych umowach cywilnoprawnych (np. umowach zlecenie lub o dzieło). W ramach CRU publikowane będą m.in. dane o:
- nazwie przedsiębiorcy, REGON, NIP i adres siedziby albo adres wykonywania działalności gospodarczej albo imieniu i nazwisku osoby fizycznej,
- długości trwania umowy,
- usługach objętych umową,
- łącznej wartości umowy (wskazana w umowie wartość maksymalna albo łączna wysokość środków, które podmiot zamierza przeznaczyć na realizację umowy w całym jej okresie).
Ujawnieniu w CRU nie podlegają natomiast informacje dotyczące zawartych umów o pracę.
Wejście w życie.
Ustawa wejdzie w życie po 14 dniach od jej ogłoszenia, co oznacza że prawdopodobnie przepisy będą obowiązywać już w sierpniu 2026 r.
Podstawa prawna.
- ustawa z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej;
- rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 30 marca 2026 r. w sprawie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych (Dz.U. z 2026 r., poz. 440)
adw. Damian Konieczny
Biuro Prawne OIL w Gdańsku