Od poniedziałku 27 kwietnia 2026 roku lekarze mogą w łatwy sposób określać poziom refundacji na e-receptach dla produktów leczniczych, wyrobów medycznych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. W systemie gabinet.gov.pl uruchomiono mechanizm automatycznego określania poziomu refundacji leków na podstawie wprowadzonych przez lekarza rozpoznań klinicznych i aktualnie obowiązujących wskazań refundacyjnych.
-Od dzisiaj na portalu gabinet gov.pl można korzystać z narzędzia przygotowanego przez Ministerstwo Zdrowia we współpracy z Naczelną Izbą Lekarską zdejmującego z lekarzy odpowiedzialność za ustalanie stopnia refundacyjnego - tłumaczy Marcin Nowiński, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Gdańsku. - Zgodnie z tym narzędziem lekarze nadal są odpowiedzialni za dane kliniczne, za które byli odpowiedzialni od zawsze, ale dzięki nowemu mechanizmowi zostaje zdjęta z nich odpowiedzialność za wyznaczenie stopnia refundacji danego preparatu. To jest sprawa, o którą od ponad 10 lat walczyło środowisko lekarskie i która jest wspólnym sukcesem NIL i ministra zdrowia. Zachęcam do korzystania z tego narzędzia. Zgodnie z informacjami z Ministerstwa Zdrowia, jeśli pilotaż powiedzie się, zostanie wyznaczony czas dla podmiotów, które dostarczają systemy informatyczne do szpitali i przychodni i - mam nadzieję - że w przeciągu kilku miesięcy stanie się powszechny w programach, z których lekarze i lekarze dentyści korzystają na co dzień.
Nowy mechanizm automatycznie podpowiada (a czasem narzuca) poziom refundacji leku na recepcie na podstawie danych wprowadzonych przez lekarza do systemu - głównie:
- rozpoznania (kod ICD-10),
- wieku pacjenta,
- uprawnień dodatkowych (np. senior 65+, dzieci, ciąża),
- wskazań refundacyjnych zapisanych w aktualnych obwieszczeniach.
Celem jest ograniczenie błędów w receptach i zmniejszenie ryzyka nieprawidłowej refundacji (za którą wcześniej odpowiadał lekarz). System analizuje zgodność przepisywanego leku z oficjalnymi wskazaniami refundacyjnymi i dobiera właściwy poziom odpłatności (np. bezpłatny, ryczałt, 30 proc., 50 proc., 100 proc.).
W praktyce oznacza to:
- mniej ręcznego wybierania poziomu refundacji przez lekarza,
- większą kontrolę zgodności z przepisami,
- potencjalnie mniej korekt i zwrotów ze strony NFZ.
Nowa funkcjonalność będzie fakultatywna - to lekarz sam zdecyduje, czy chce z niej skorzystać oraz czy wskazać szczegółowe rozpoznanie. Dzięki temu nie będzie musiał na bieżąco śledzić zmian w przepisach refundacyjnych, ponieważ system wyręczy go i poprowadzi przez proces krok po kroku. W przypadku wielu produktów samo podanie rozpoznania wystarczy do prawidłowego określenia odpłatności za lek.
- Korzystanie z automatu nie będzie obowiązkowe. Przy pierwszym wypełnieniu ankiety system zapamięta wybrane rozpoznanie oraz udzielone odpowiedzi. Poziom odpłatności zostanie określony na podstawie kodów klasyfikacji ICD-10, choć w niektórych przypadkach może być wymagane dodatkowe doprecyzowanie. To istotna zmiana, ponieważ nowe narzędzie zdejmuje z lekarzy ciężar samodzielnego weryfikowania poziomu refundacji, co znacząco usprawni codzienną pracę - dodaje Klaudiusz Komor, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej.
Centrum e-Zdrowia opublikowało film instruktażowy, który szczegółowo wyjaśnia działanie nowego mechanizmu refundacji w aplikacji gabinet.gov.pl.